Procent (%) to sposób wyrażania ilości jako ułamka setnego. Powiedzenie „15%” oznacza „15 na każde 100”. To najczęściej używana jednostka w finansach: rentowności, inflacja, odsetki i prowizje zawsze wyrażane są w procentach.
Trzy podstawowe działania na procentach:
- Obliczenie X% z wartości → wartość × procent ÷ 100. Przykład: 15% z 860 zł = 860 zł × 15 ÷ 100 = 129 zł.
- Wyrażenie jednej wartości jako procentu innej → (część ÷ całość) × 100. Przykład: 129 zł z 860 zł = (129 zł ÷ 860 zł) × 100 = 15%.
- Obliczenie zmiany procentowej → ((wartość nowa − wartość poprzednia) ÷ wartość poprzednia) × 100. Przykład: cena rośnie z 344 zł do 430 zł → ((430 zł − 344 zł) ÷ 344 zł) × 100 = 25% wzrostu.
⚠️ Ważne
Wszystkie trzy to ten sam wzór stosowany w różny sposób. W inwestowaniu będą używane nieustannie: żeby wiedzieć, ile się zyskuje, ile się traci albo ile wynosi prowizja liczona od kapitału.